Maandbudget opstellen: praktisch stappenplan in 30 minuten

Je wilt grip op je financiën maar weet niet waar te beginnen? Een maandbudget opstellen is makkelijker dan je denkt.

In dit artikel: 5 concrete stappen met voorbeelden. Na 30 minuten heb je een werkend budget.

Waarom een maandbudget werkt

Zonder budget: Je weet niet waar je geld blijft Met budget: Je bespaart 15-30% automatisch doordat je bewuster uitgeeft

Een budget is geen beperking, maar financiële vrijheid.

Het voorkomt stress, discussies over geld en lege rekeningen aan het eind van de maand.

Stap 1: Bepaal je netto maandinkomen

Voor werknemers:

• Check je salarisstrook
• Noteer netto bedrag (na belasting)
• Tel toeslagen op (zorg, huur, kind)

Voor wisselend inkomen:

• Bereken gemiddelde van laatste 6 maanden
• Wees conservatief (gebruik laagste bedrag bij twijfel)

Voorbeeld: €2800 netto + €109 zorgtoeslag = €2909 totaal

Stap 2: Lijst je vaste lasten op

Dit zijn bedragen die elke maand terugkomen:

Restant: €2909 - €1410 = €1499

Let op: Streef naar max 50-60% vaste lasten van je inkomen.

Zie ook vaste lasten verlagen voor tips.

Stap 3: Bepaal je spaarbedrag

Vuistregel: 10-20% van je inkomen

Bij €2909 inkomen:

• 10% = €291
• 15% = €436
• 20% = €582

Kies realistisch. Begin met 10% als je nog nooit gespaard hebt.

Voorbeeld: We kiezen €400 (14%) Restant: €1499 - €400 = €1099

Meer over hoeveel sparen: hoeveel procent salaris sparen.

Stap 4: Verdeel variabele uitgaven

Verspreid het restant over deze categorieën:

Check: €1410 (vast) + €400 (sparen) + €1060 (variabel) + €39 (buffer) = €2909 ✓

Stap 5: Vergeet onregelmatige kosten niet

Hier gaat het vaak mis. Reken jaarlijkse uitgaven om naar maandbedragen:

Belangrijk: Reserveer dit maandelijks op een aparte rekening!

Voorbeeld: Compleet budget alleenstaande

Inkomen: €2909

Vaste lasten (49%): €1410

• Wonen, verzekeringen, abonnementen

Sparen (14%): €400

Variabel (36%): €1060

• Boodschappen, vervoer, kleding, vrije tijd

Onregelmatig (reservering): Inbegrepen in variabel

Dit is een gezond, haalbaar budget met ruimte voor leuke dingen.

Voorbeeld: Budget gezin met kinderen

Gezinsinkomen: €4500 (Twee werkende ouders + kinderbijslag)

Kinderkosten omvatten: Kleding, sport, school, verjaardag traktaties, speelgoed

Meer voorbeelden: gezinsbudget opstellen.

Je budget bijhouden

Dagelijks (2 minuten):

• Noteer uitgaven direct in app

Wekelijks (10 minuten):

• Check saldo per categorie
• Ben je 70% door budget maar pas 50% door maand? Bijsturen!

Maandelijks (30 minuten):

• Evalueer: wat ging goed, wat niet?
• Pas budget aan waar nodig

Een budget is geen statisch document. Het evolueert met je leven.

Tools om je budget bij te houden

Gratis opties:

• Bankapp: Basis categorisering, werkt automatisch
• Google Sheets: Volledige controle, gratis templates beschikbaar
• Gratis apps: Zie budgetteren app gratis

Betaalde tools (meer functies):

• YNAB (€99/jaar) - zero-based budgeting
• Wallet - mooie visualisaties

Vergelijk alle opties: budgettering app nederland.

Budget aanpassen bij veranderingen

Kleine aanpassingen:

• Boodschappen €50 omhoog, kleding €50 omlaag
• Nieuw abonnement toevoegen, oud eraf halen

Grote levensveranderingen (volledige review nodig):

• Verhuizing
• Nieuwe baan / werkloosheid
• Samenwonen / scheiding
• Kinderen krijgen
• Schulden aflossen

Bij grote veranderingen: doorloop alle 5 stappen opnieuw.

Budget bij onregelmatig inkomen

ZZP'er of freelancer? Andere aanpak nodig:

• Gebruik laagste maandinkomen als basis
• Bouw grotere buffer op (6 maanden)
• "Betaal jezelf" vast salaris

Lees het complete artikel: budgetteren onregelmatig inkomen.

Veelgestelde vragen

Hoe begin ik als ik altijd rood sta? Start met inzicht: waar gaat je geld naartoe? Bezuinig eerst op variabele kosten. Overweeg hulp van budgetcoach.

Moet ik elke uitgave bijhouden? Eerste 3 maanden: ja. Daarna: check alleen grote categorieën wekelijks.

Wat als mijn partner niet wil budgetteren? Start persoonlijk, laat voordelen zien. Vaak volgt partner als ze resultaten zien.

Hoeveel buffer in mijn budget? Houd 5-10% van variabele uitgaven als buffer voor onverwachte kosten.

Kan ik budgetteren met wisselend inkomen? Ja, gebruik gemiddelde of laagste inkomen als basis. Bouw grotere buffer op (6+ maanden).

Samenvatting: je eerste budget in 30 minuten

Stap 1 (5 min): Bereken netto maandinkomen Stap 2 (10 min): Lijst vaste lasten op Stap 3 (2 min): Bepaal spaarbedrag Stap 4 (10 min): Verdeel variabele uitgaven Stap 5 (3 min): Bereken onregelmatige kosten

Meer achtergrond en tips: complete budgetteren gids.